ئەرشیفی تاگ: سیاسەت

پۆدکاستی نوانە – ٩ – هەڵاودێرکردنی لۆژیک/مەنتق

هەوڵێکە بۆ تێگەشتن لە هەڵاودێرکردنی و هەڵاوگێرکردنی لۆژیک/مەنتق بە کوردییەکی سادەتر لەوەی هەیە. کاریگەری نادروستی بەکاربردنی مەنتق بۆ پەروەردەیەکی خراپی تاک و کۆمەڵی ئێمە و دواخستنمان لەچاو هەموو ئەوانەی تر. مەبەست لێرەدا بەراوردی جیهانی سێیەم بەگشتی لەگەڵ وڵاتانی پێشکەوتووە. هەمان کات لێکدانەوەی ئەو هەموو هەڵانەیە بەپێی هاوپۆل و دابەشکردنی، کە چەند من و تۆش رۆژانە دەیکەین و توشی دەبین. بگرە دەوڵەت و دەزگاکانمان لەسەر هەمان بینای هەڵەی لۆژیکی دروست بووە، کە هەرگیز لە ماوەیەکی دووری رێژەییشدا چارە ناکرێت. جا نەمتوانیووە هەمووی بنوسم و قسەی لەسەر بکەم، بەڵکو دیارترین و زۆرترین ئەوانەم باس کردووە، کە لای خۆمان هاڕەی دێت لە چەلەحانێکانماندا.

  • بەکەسێتیکردن یا بەشەخسیکردن Ad hominem
  • بیانووی خولاوە یا خولانەوە بەهەمان خاڵدا Circular Reasoning
  • ڕەوایەتیدان بە هێز یا بە دەسەڵات و خەڵکی Argument from authority
  • خوای کونوکەلەبەر God of the gaps
  • بێ پەیوەستی و بێ رەبتی Non sequitur
  • لەگەڵ کۆمەڵێکی تر بەنمونەی ئاسان و سادەوە بۆ نزیکبوونەوە لە تێگەشتنی

لەم شوێنانە ڕاژە کراوە بۆ هەموو سیستەمەکان:

داگیرکەری ڕزگارکەر؟!

وا لە نوانەی سێیەمدا لەگەڵتانین بەو ناونیشانەی سەرەوە. ڕاستی زۆرترین پرسیارە لەم ڕۆژانەدا بەتایبەت، کە پشێوی و بێسەروبەری دەستی بەسەر هەموو شتێکدا گرتووە لەو ڕۆژهەڵاتەی خۆمان. بۆیە بەباشم زانی کۆمەڵێک پرسیار لای خۆم وەڵام بدەمەوە، ڕەنگە ڕاست بن و بیپێکن. ئەوەی گرنگە بەلامەوە گۆڕینەوەی ئەم ڕایانە، کە خۆم هەستدەکەم پێویستی بەچاکردنەوە و باشترکردنە، تاکو تێگەشتنێکی ترم بۆ ئەم دۆخە دروست بێت. هیچ نەبێت پەخشکردنی ناوەڕۆکەکە دەتوانێت ئەو پرسیارانە بجوڵێنێت لای گوێگر، گەرچی پێچەوانەشی لەلا بێت. لەم ئەڵقەیەدا ئەمانە سەرەدێرن بە نمونە:
درێژە بخوێنەوە