پرسیاری بوون و نەبوون لە پێش ئاینەوە

ئەمجارەیان ئەڵقەیەکی نوانەیی تێپەڕە بەسەر هەندێ پرسیاری گریکوێرەییە، کە بەدرێژایی ئەندێشە و هزری مرۆڤ گەڕاوە. هەروەها لەپاڵیدا رۆڵی ئاین وەکو ئامرازی بەڕێوەبردنی کۆی کۆمەڵگا. ئەم باسانە هەمووی بمانەوێت و نەمانەوێت لە مێشکی هەمووماندا رۆشتووە و دێت و بەردەوامە. ئیتر حەقی خۆیەتی بپرسین، ئەم سنوری ئەندێشەی ئێمە دەگاتە کوێ و بەکەڵکی چی دێت؟ جا لەپاڵ ئەمەدا باسمان کردووە لە:

  • کۆمەڵگەی سەرەتایی و پەرستنی سروشت و دڕندە
  • دروستبوونی شارستانی و قۆستنەوەی خودا و وەکو هێز
  • فرەخوایی و بەستنەوەی بە تاکێکی لەوان گەورەتر
  • یۆنانییەکان و مۆرکیان لە رۆشنبیریی پەرستن بە گشتی
  • ئاینە ئیبراهیمییەکان و جولەکە وەکو شادەماری پاشکەوتن
  • پێغەمبەر یا شۆڕشگێڕ و یاخی وەکو یەک چەمک
  • میراتی پرسیاری دینی گرێکوێرە بۆ لەوساوە بۆ ئێستا

 

ڕۆژمێر لە سۆمەرییەکانەوە بۆ گریگۆری و مانگی ڕەمەزان

مرۆڤ هەر لەسەرەتای کۆمەڵبوونیەوە پێش باڵابوونی و جیاکردنەوەی چینایەتی، لە گەردوون و خولی وەرزەکان وردبۆتەوە. بۆ ئەمەش تەریب بەو بیروباوەڕەی هەی بووە، هەمیشە بەدوای ڕێکخستنی خۆی و گەردووندا گەڕاوە. ئەمەش شتێکی ژیرانەیەتی، کە بناغەی دامەزراندنی سیستەمی کشتوکاڵی و شارستانی و دەوڵەتی بووە. هەموو ئەمانە کردەی مرۆڤن، جا بەرامبەر یاد و بۆنەی نەتەوەیی، ئاینی و ڕەسەنی کرابن و هەبن. وتوێژ و دۆزینەوەی دەرچەچارە (ئەلتەرناتیڤ) بژاردەی وشیاریەتی. بۆیە لەم ئەڵقەیەدا دەمانەوێت بچینەوە سەر: درێژە بخوێنەوە

قورئان (لە شیعری جاهیلی) تەها حوسێندا

بۆ لێکۆڵینەوەی هەر گورزەیەکی مێژوو، دەبێت دەست بەریت بۆ هونەر و نوسراوی و هەڵکۆڕاوی ئەو دەمە. یاخود نزیکترین لەو دەمەوە و ئەوها بەرەو دوورتر. بە نمونە تێگەشتن لە دۆخی ئەمارەتی بابان، باشترین گوزارشت شیعری کلاسیک و ئەدەبیاتی ئەو کاتەیە، کە مۆرکێکی نزیک لە ڕاستەقینە دەدا لەڕووی دانیشتوانی ئەو ئەمارەتەوە. دیارە دۆخی کۆمەڵگا و دین و ڕامیاریش هەستیان پێ دەکرێت لە نێو ئەو کۆپلە و دێڕانەدا. لەم جارەدا نوانەیەک دەکەین بە یەکێک لە کۆڵەکەکانی وێژەی عەرەبی و ئیسلامی، کە دکتۆر (تەها حوسێنە ١٨٨٩ – ١٩٧٣) درێژە بخوێنەوە