ئەرشیفەکانى هاوپۆل: کوردی

دز و حیزمان دەوێت – عەزیز نەسین

کوڕێک تازە خوێندن تەواو دەکات و ناوی بەژمێریار دەردەچێت لە کوێرە ناحییەکی دورە جادە. یەکەم ڕۆژ بەڕێوبەری ناحیە پێشوازی دەکات. دەرگاکەی کراوەیە و هەرکەس دێتە لای کارەکانی بۆ دەکات. ڕێک دوای ئەوەی دەردەچن لەلای بەڕێوبەر، شکاتێک دەدەنە کوڕەی تازە ژمێریار. یەکێکیان دەڵێ: ئەم موعامەلەی بۆم کرد، بەو مەرجەی کچەکەمی بدەمێ. یەکێ تر دەڵێ: ڕەزامەندی دا لەسەر هەڵکەندنی بیر بەو مەرجەی ٣ لیرەی ڕەشادی بدەمێ. یەکێکیان دەڵێ: بۆمی کرد، بەو مەرجەی بەربەنیوەی مەڕەکانی ئەمساڵی بدەمێ. گشتی لەلای ژمێریار دەردەچن تف و نەعلەتی دەکەن. ژمێریاش واقی وڕدەمێنێ زۆر، خوایە هەموو ئیشیان بۆ دەکات و قسەی خۆشە. بۆ داوای بەرتیلیان لێ دەکات؟
ئەمیش دەڵێ مادام بەرتیل وەردەگرێت و شکاتەکانم لەدەستە دەچێتە لای. بە بەڕێوبەر دەڵێ: گوێ بگرە تۆ ئەم هەموو بەرتیل و بێئەخلاقییە دەکەیت. یان ئەوەتا شەریکم دەکەیت یان ئەوەتا شکاتەکان دەگەینمە پایتەخت قەت لێی دەرناچیت.
بەڕێوبەریش دەڵێ: منەتت نەبێت بیگەیەنە!
ژمێریارەکەش دەچێتەوە ژورەکەی خۆی سەری لەم بێمنەتیەی بەڕێوبەر دەرناچێت. لەپڕ چایچییەکە دێت ژوورەوە دەڵێ:
کوڕم شکاتەکان بگەیەنە. ئێمە هەر بەڕێوبەرێکمان بۆ دەهات کوڕی چاک. دەوڵەت دەریدەکرد. وا ١٥ ساڵە ئەم بەڕێوبەرەمان هەیە زۆر لێی ڕازین، بەڵام دوای هەموو ئیشێک درۆیەکی بۆ هەڵدەبەستین و شکاتی لێ دەکەین. قەت دەستیان لێ نەداوە.
دەرکەوتووە بۆمان: دەوڵەت پیاوی حیز و دزی دەوێت. جا بەقوربانە بیانگەیەنە

ئاشق دایمی!

ئەمە شعری ئاشق دایمییە (١٩٣٢ – ١٩٨٣) خەڵکی ئەرزنجانە (دەبێت کوردی زازا بێت). ئەمەی بۆ دڵدانەوەی ژنەکەی نوسیووە و ئاوازی بۆ داناوە کە کوڕەکەیان بە گەنجی شەهید بووە. یەکێکە لە گۆرانییە بڵاوەکان کە بوون بە کلتور.

بۆچی دەگریت؟

بۆچی دەگریت، هەی زوڵف ڕەشم؟
ئازار دێت و دەڕوات. تۆ مەگری
ئاهــ و فریادم گەشتە کەشکەڵانی ئاسمان
ئازار دێت و دەڕوات. تۆ مەگری

گوڵێک چەندە دڕک و داڵ دەورەی داوە،
بولبولیش بۆی وا حاڵی پەرێشان و بڵاوە
زستان چەند سەخت بێت، کۆتاییەکەی هەر بەهارە
ئازار دێت و دەڕوات. تۆ مەگری

(دایم)ــیم، بزانە هەر رووحێک ئەم سڕەی پێ ڕاناگیرێ
هەر مرۆڤی پاک و بەرز ئەم نورەی بەردەکەوێ
ئەوە سەبر بوو یوسوفی گەیاند بە میسر
ئازار دێت و دەڕوات. تۆ مەگری

https://www.youtube.com/watch?v=B48yumI2tLk

کەحلانێکی یاخی [Asi Bir Küheylan]


کوڕی هۆزم، ناوم کەحلانە*
لە پێدەشتی قیامەتی قزڵجەدا** لە دایک بووم..
لەو دوند و دۆڵانەدا…
 هەڵۆم فڕاندووە،
پێلەقەم لە گورگ داوە،
لە مرۆڤم هەڵداوە،
وتوومە نامەوێ بێ کەرامەت، ڕەزیل و ڕسوا!
وەکو مێش و مەگەزی سەرم بلەوەڕێم..
کۆرپەم ،، کۆرپەم…
چاوم لە نێو چاوی بەرامبەرەکەم بڕیوە..
ئاوها تیژ و مۆن ڕوانیومە..

ئەسپێکی یاخیم، ناوم کەحلانە..
دایکم ڕەشەبایە، باوکیشم غوربەت.
هەزار ساڵە لەم دەڤەرەدام..
هەرگیز برسێتی ئەژنۆی نەلەرزاندووم…
تۆم خۆشدەویست…
قاسپەی کەوێک هەموو ئازارەکانی لەبیرم بردۆتەوە…
تۆم خۆشدەویست..
شکۆم لەسەر سنگم داوە، وەک چۆن کێو گوڵی لەسەر ڕواوە..
بە دانەکانم لەسەر ئاسن نەخشم کێشاوە!

هۆنراوەی: یوسوف خەیاڵۆغڵو
خوێندنەوە: ئەحمەد کایا

*کەحلان: جۆرە ئەسپێکی ڕەسەنی عەرەبییە، هەروەها ناوی ئەو ئەسپەی شێخی چەلەبی بووە، کە دژی حوکمی پاشای عوسمانی ڕاپەڕینی کردووە.
**قزڵجە: ناوی گوند و شوێنە لە باکوری کوردستان، بە زۆری مەبەستی دەبێ  (شاری قزڵجە بێ، کە نزیکە لە جێگای شێخی چەلەبییەوە).